Την Γωγώ Καρτσάνα συνάντησε η ΓιολάνταΚαλογεροπούλου, το μεσημέρι του Σαββάτου, στο νέο επεισόδιο της εκπομπής “Μαμα-δες” που προβλήθηκε στην ΕΡΤ. Μεταξύ άλλων, δε, η εκθαμβωτική πρωταγωνίστρια του GrandHotel αναφέρθηκε στην περίοδο της πρώτης της εγκυμοσύνης αποκαλύπτοντας τις δυσκολίες που αντιμετώπισε σ’ αυτήν.
Ειδικότερα, η Γιολάντα Καλογεροπούλου εξομολογήθηκε αρχικά πως “η αλήθεια είναι πως δεν είχα σκεφτεί ότι εγώ θα μπορούσα να γίνω μαμά και ότι θα τα καταφέρω. Ήρθε αναπάντεχα και μετά πήγα με αυτό, κολύμπησα στα βαθιά, ζω ακόμα και επιπλέω. Οπότε, νομίζω, καλά πήγε και πάει”.
“Με πέτυχε στο εξωτερικό, όταν ζούσα στην Αγγλία για πέντε – έξι χρόνια. Ανακάλυψα σε κάποιες διακοπές στην Ελλάδα ότι είμαι έγκυος και το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ήταν πως δεν είμαι έτοιμη και μάλλον δεν θα προχωρήσει αυτό. Μετά όμως άλλαξαν τα δεδομένα και να που είμαστε τώρα”.
“Στην αρχή ήταν εύκολη η εγκυμοσύνη αλλά μετά είχα κάποιες επιπλοκές. Χρειάστηκε να κάνω κι ένα χειρουργείο στη 17η εβδομάδα. Ήταν πάρα πολύ δύσκολο και χρειάστηκε να κάνω επισκληρίδιο πριν από την γέννα, που το περιμένεις και σκέφτεσαι πως θα είναι στην γέννα” πρόσθεσε, ακόμα, η Γιολάντα Καλογεροπούλου στη νέα της συνέντευξη στην εκπομπή ειδικού ενδιαφέροντος της ΕΡΤ.
Μια νοσταλγική αναδρομή στο παρελθόν έκανε η ΕβελίναΠαπούλια το πρωινό του Σαββάτου, μέσα από την κάμερα της εκπομπής «Ραντεβού το ΣΚ» στο OPEN.
Η αγαπημένη ηθοποιός μίλησε στη δημοσιογράφο Ευαγγελίνα Βόσνου για την αξέχαστη τηλεοπτική σειρά «Δυο Ξένοι», που άφησε εποχή στη μικρή οθόνη, και θυμήθηκε τη συνεργασία της με τον Νίκο Σεργιαννόπουλο, με τον οποίο είχε μοιραστεί μοναδικές στιγμές τόσο εντός όσο και εκτός πλατό.
Με συγκίνηση και τρυφερότητα, η Εβελίνα Παπούλια αναφέρθηκε στην ιδιαίτερη χημεία που είχαν ως τηλεοπτικό ζευγάρι, στη δημιουργική ομάδα της σειράς, αλλά και στον αντίκτυπο που είχε το έργο αυτό στην πορεία της καριέρας της.
Ειδικότερα, η ΕΒελίνα Παπούλια σημείωσε χαρακτηριστικά πως “το να έχεις κάνει μια πολύ ωραία σειρά, που έχει αγαπηθεί τόσο πολύ και αγαπιέται ακόμα τόσα χρόνια, μόνο όμορφα συναισθήματα μπορεί να σου βγάλει. Πήγα και πέρασα μια ακρόαση, μου ζητήθηκαν διάφορα πράγματα από τον Αλέξανδρο Ρήγα, πολύ συγκεκριμένα, μάλλον τα έκανα και, όταν μου το ανακοίνωσαν, είχα μόνο χαρά”.
Με λόγια γεμάτα αγάπη, ευγνωμοσύνη και μνήμες δεκαετιών, η ΔήμητραΓαλάνη αποχαιρέτησε τον ΔιονύσηΣαββόπουλο στη Μητρόπολη Αθηνών, κατά τη διάρκεια της εξοδίου ακολουθίας του.
Η αγαπημένη ερμηνεύτρια μίλησε για τον άνθρωπο που σημάδεψε τη μουσική της πορεία και τη ζωή της, χαρακτηρίζοντάς τον «ποιητή που έκανε όλους μας να νιώθουμε ενωμένοι». Θυμήθηκε, μάλιστα, την τελευταία τους συνάντηση, την Καθαρά Δευτέρα, σε ένα οικογενειακό τραπέζι «γεμάτο τραγούδια και φως», όπως είπε.
«Το έργο σου είναι αιώνια κληρονομιά μας»
Απευθυνόμενη στη σύζυγο του Σαββόπουλου, την παιδική της φίλη Άσπα, η Δήμητρα Γαλάνη είπε συγκινημένη:
«Έχεις τα παιδιά σου που θα σου απαλύνουν όσο γίνεται αυτό το τεράστιο κενό. Θέλω να ξέρεις ότι είμαι και θα είμαι πάντα κοντά σου».
Στη συνέχεια, μίλησε με βαθιά συγκίνηση για την παρακαταθήκη του Σαββόπουλου:
«Το έργο σου είναι και θα είναι πάντα ολοζώντανο, νέο, αιώνια κληρονομιά μας. Ο κόσμος τα έχει πει όλα, τα νιώθει όλα. Και πώς αλλιώς να ήταν, αφού μας έχεις χαρίσει τόσα δώρα».
Η Δήμητρα Γαλάνη λύγισε όταν μίλησε για τη σχέση που τους ένωνε:
«Εσύ θα λείπεις, θα μου λείπεις. Γιατί είσαι βαθιά ριζωμένος μέσα μου. Ο λόγος σου ήταν το πιο φωτεινό μονοπάτι της ζωής μου. Γιατί ήμουν εκεί, στα γλέντια μας με τις κιθάρες, γιατί έφηβη στεκόμουν στην ουρά για να πάρω τον καινούριο σου δίσκο».
Κλείνοντας, απευθύνθηκε στον φίλο και δάσκαλό της με λόγια που συγκίνησαν τους πάντες:
«Ήξερες πάντα τι να παίξεις για τα παιδιά που θα έρθουν. Για να θυμούνται ποιοι είναι και να συνεχίζουν να αγαπούν αυτή τη γλώσσα, αυτόν τον τόπο. Στο καλό, πολυαγαπημένε μας Διονύση. Σε ευχαριστούμε για όλα».
Μέσα σε βαρύ κλίμα συγκίνησης, συγγενείς, φίλοι και θαυμαστές είπαν σήμερα 25/10 το ύστατο χαίρε στον σπουδαίο δημιουργό ΔιονύσηΣαββόπουλο.
Ανάμεσα στους παρευρισκόμενους, τα εγγόνια του, Διονύσης και Ανδρέας, βρέθηκαν δίπλα στην οικογένειά τους, φανερά συντετριμμένα από την απώλεια του αγαπημένου τους παππού.
Οι δύο νεαροί, που πάντοτε είχαν μια ιδιαίτερη σχέση με τον καλλιτέχνη, δεν κατάφεραν να συγκρατήσουν τη συγκίνησή τους, με τις εικόνες από την τελετή να συγκλονίζουν. Το βλέμμα τους, γεμάτο αγάπη και ευγνωμοσύνη, αποτύπωνε το βαθύ δεσμό που είχαν με τον παππού τους, έναν άνθρωπο που σφράγισε με τη μουσική και το έργο του ολόκληρες γενιές.
Η παρουσία τους στο πλευρό της οικογένειας του Σαββόπουλου αποτέλεσε μια σιωπηλή, αλλά δυνατή στιγμή — ένα «αντίο» γεμάτο αγάπη, ευγένεια και υπερηφάνεια για τον άνθρωπο που τους ενέπνευσε με το παράδειγμα και τη ζωή του.
Συγκλόνισε ο γιος του στην εξόδιο ακολουθία-Το τελευταίο αντίο στον πατέρα του
Συντετριμμένη, η οικογένειά του παρακολούθησε τη τελετή, με τον γιο και τον εγγονό του να παίρνουν τον λόγο για να μιλήσουν από καρδιάς για τον άνθρωπο, τον πατέρα και τον παππού που αγάπησαν στη ζωή τους.
Ο γιος του, φανερά συγκινημένος, απευθύνθηκε στο πλήθος που είχε συγκεντρωθεί, ευχαριστώντας όλους όσοι τίμησαν τη μνήμη του πατέρα του με την παρουσία τους.
Μιλώντας για τη φιλοσοφία ζωής και τον τρόπο που αντιμετώπιζε την καθημερινότητα, ανέφερε:
«Εμένα ξηλώθηκε να μου πληρώσει την εκπαίδευσή μου όταν σπούδασα στην Αμερική κι από την άλλη είχε μια πνευματικότητα και αναχωρούσε και πήγαινε στο Πήλιο για εννιά μήνες… Το μήνυμα που πήγε να μας περάσει είναι ότι το άυλο και το υλικό ήταν ταυτόχρονα».
Με σπασμένη φωνή και δάκρυα στα μάτια, ο ΑλκίνοοςΙωαννίδης αποχαιρέτησε τον δάσκαλο, φίλο και πνευματικό του οδηγό, ΔιονύσηΣαββόπουλο.
Ο γνωστός τραγουδοποιός εκφώνησε έναν από τους πιο συγκινητικούς επικήδειους στη Μητρόπολη Αθηνών, αφήνοντας το ακροατήριο βουβό από τη φόρτιση της στιγμής.
Αναφερόμενος στο έργο και τον χαρακτήρα του Σαββόπουλου, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης είπε:
«Μα τι θέλαμε επιτέλους; Να είσαι προβλέψιμος; Και ποιος θα έγραφε τότε αυτά τα απρόβλεπτα τραγούδια; Θέλαμε να σε εξηγήσουμε, κι ήσουν ανεξήγητος…».
Ο καλλιτέχνης μίλησε με λόγια καρδιάς για τον άνθρωπο που καθόρισε τη δική του μουσική πορεία, θυμούμενος τη στιγμή που τον πρωτοείδε επί σκηνής:
«Η πρώτη συναυλία που είδα στη ζωή μου, στην Κύπρο, ήταν δική σου. Την εποχή που κανείς δεν τολμούσε να έρθει στην Κύπρο, εσύ ήρθες».
«Κατάφερα κι εγώ να σου πω πως σε αγαπώ»
Με φωνή που έσπαγε από τη συγκίνηση, ο Αλκίνοος ολοκλήρωσε τον επικήδειο λέγοντας:
«Ακριβέ μου δάσκαλε, τον τελευταίο καιρό είχες γίνει τρυφερός. Κατάφερα κι εγώ να σου πω πως σε αγαπώ».
Ο τραγουδοποιός κατέβηκε από το βήμα εμφανώς συγκινημένος, ενώ το πλήθος που βρισκόταν μέσα και έξω από τον ναό τον καταχειροκρότησε.
Δείτε εδώ το βίντεο:
Συγκλόνισε ο γιος του στην εξόδιο ακολουθία-Το τελευταίο αντίο στον πατέρα του
Συντετριμμένη, η οικογένειά του παρακολούθησε τη τελετή, με τον γιο και τον εγγονό του να παίρνουν τον λόγο για να μιλήσουν από καρδιάς για τον άνθρωπο, τον πατέρα και τον παππού που αγάπησαν στη ζωή τους.
Ο γιος του, φανερά συγκινημένος, απευθύνθηκε στο πλήθος που είχε συγκεντρωθεί, ευχαριστώντας όλους όσοι τίμησαν τη μνήμη του πατέρα του με την παρουσία τους.
Μιλώντας για τη φιλοσοφία ζωής και τον τρόπο που αντιμετώπιζε την καθημερινότητα, ανέφερε:
«Εμένα ξηλώθηκε να μου πληρώσει την εκπαίδευσή μου όταν σπούδασα στην Αμερική κι από την άλλη είχε μια πνευματικότητα και αναχωρούσε και πήγαινε στο Πήλιο για εννιά μήνες… Το μήνυμα που πήγε να μας περάσει είναι ότι το άυλο και το υλικό ήταν ταυτόχρονα».
Η Δέσποινα Βανδή ταξίδεψε χθες, Παρασκευή 24 Οκτωβρίου, για τη Θεσσαλονίκη, όπου εμφανίζεται κάθε εβδομάδα σε γνωστό νυχτερινό μαγαζί.
Οι τηλεοπτικές κάμερες την περίμεναν στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, καθώς πολλοί ήθελαν να μάθουν πώς σχολιάζει το περιστατικό με το περιπολικό που προκάλεσε σάλο τις προηγούμενες ημέρες.
Το περιστατικό με το περιπολικό
Αξίζει να υπενθυμίσουμε πως πριν από λίγες ημέρες, η τραγουδίστρια είχε μεταφερθεί στο ξενοδοχείο της στη Χαλκιδική με περιπολικό, έπειτα από βλάβη στο αυτοκίνητό της, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις και πλήθος σχολίων στα social media, αλλά και στα μέσα ενημέρωσης.
Όταν οι δημοσιογράφοι τη ρώτησαν σχετικά με το συγκεκριμένο περιστατικό , η Δέσποινα Βανδή, δεν θέλησε να τοποθετηθεί.
«Παιδιά, δεν έχω κάτι να σας πω… Σας ευχαριστώ πάρα πολύ», απάντησε χαμογελώντας.
Δείτε εδώ το σχετικό βίντεο από την εκπομπή Πρωινό Σαββατοκύριακο:
Ο ΓιώργοςΒογιατζής, ένας από τους πιο σημαντικούς Έλληνες ηθοποιούς που έχουν διαπρέψει στο εξωτερικό, μίλησε στην κάμερα της εκπομπής «Πρωινό Σαββατοκύριακο» και τον Αρτ Αντιμιάν, σε μια σπάνια δημόσια εμφάνιση στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ηθοποιός συνόδευε τη σύζυγό του, Ντιάνα Σκόριτς, η οποία ταξίδευε για το Βελιγράδι.
«Πλέον βλέπουν πρώτα το σκυλί και μετά εμάς. Συνοδεύω τη γυναίκα μου που ταξιδεύει για Βελιγράδι», είπε με χιούμορ ο ίδιος στην κάμερα, ενώ η Ντιάνα Σκόριτς εξήγησε πως πηγαίνει να συναντήσει τον πατέρα της που έρχεται από το Λονδίνο. Εκεί θα μείνει για μία εβδομάδα, με τον Γιώργο Βογιατζή να παραδέχεται ότι θα… δυσκολευτεί.
Ο Γιώργος Βογιατζής δεν έκρυψε τη συγκίνησή του όταν αναφέρθηκε στις πρόσφατες απώλειες συναδέλφων του. «Το τελευταίο διάστημα πέθαναν τρεις παρτενέρ μου: η Ολίβια Χάσεϊ, που κάναμε τον “Χριστό” (σ.σ. “Ιησούς από τη Ναζαρέτ”), η Κλαούντια Καρντινάλε, με την οποία έχω κάνει τρεις ταινίες, και η Νταϊάν Κίτον, που είχαμε συνεργαστεί επίσης. Είναι λίγο δύσκολο», είπε χαρακτηριστικά.
Όπως αποκάλυψε ο ηθοποιός πλέον εργάζεται στη Ρώμη, τονίζοντας πως «εκεί είναι καλύτερα τα πράγματα σε οικονομικό επίπεδο», ενώ παραδέχτηκε ότι τον αγχώνει ο χρόνος που περνά.
Ο Γιώργος Βογιατζής αποφεύγει πλέον τα φώτα της δημοσιότητας. Παρόλα αυτά, ο ίδιος παραμένει δραστήριος και με αγάπη για το θέατρο και τον κινηματογράφο. Αναφερόμενος στην 3η σύζυγό του ο ηθοποιός έχει πει: «Επιτέλους ένας ευτυχισμένος γάμος! Με άφησαν και οι δύο γυναίκες μου, και μετά ήθελαν να γυρίσουν, αλλά όταν φεύγω ποτέ δεν γυρίζω. Τώρα είμαι σε σχέση 25 χρόνια, παντρεμένος εδώ και 5 χρόνια, είναι η μακροβιότερη σχέση μου. Η πρώτη ήταν 10-11 χρόνια, η δεύτερη 6-7, η τρίτη ήταν και η τυχερή».
Στις 25 Οκτωβρίου 2021, η Ελλάδα αποχαιρέτησε τη ΦώφηΓεννηματά, πρόεδρο του Κινήματος Αλλαγής και μία από τις πιο αναγνωρίσιμες γυναίκες της σύγχρονης πολιτικής ζωής.
Η ημερομηνία του θανάτου της συνέπεσε με την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Μαστού, νόσο από την οποία έπασχε και τελικά έχασε τη ζωή της.
Οικογένεια και σπουδές
Η Φώφη Γεννηματά γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Ήταν κόρη του ιστορικού στελέχους του ΠΑΣΟΚ Γιώργου Γεννηματά και εγγονή του Θεόδωρου Γεννηματά, οικονομολόγου και γενικού διευθυντή της UNRRA στην Ελλάδα. Ο θείος του πατέρα της, Ιωάννης Γεννηματάς, διετέλεσε αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού το 1964.
Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και από νωρίς συμμετείχε στην ΠΑΣΠ και στην Ένωση Γυναικών Ελλάδας, δραστηριότητες που σηματοδότησαν την είσοδό της στην πολιτική.
Η έναρξη της πολιτικής της πορείας
Το 2000 εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής Α’ Αθηνών με το ΠΑΣΟΚ. Το 2002 εκλέχθηκε υπερνομάρχης Αθηνών – Πειραιά, θέση στην οποία επανεξελέγη το 2006. Το 2009 επέστρεψε στη Βουλή, αναλαμβάνοντας καθήκοντα υφυπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης στην κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου.
Το 2011, στην κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου, ανέλαβε αναπληρώτρια υπουργός Εσωτερικών, ενώ το 2013 συμμετείχε στην κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά ως αναπληρώτρια υπουργός Εθνικής Άμυνας.
Στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και του Κινήματος Αλλαγής
Το 2015 εξελέγη πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, συγκεντρώνοντας ποσοστό 51,7% έναντι των Ανδρέα Λοβέρδου και Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου. Κατά τη διάρκεια της ηγεσίας της προσπάθησε να ανασυγκροτήσει τον χώρο της κεντροαριστεράς.
Το 2017 εξελέγη επικεφαλής του Κινήματος Αλλαγής (ΚΙΝ.ΑΛ.), λαμβάνοντας το 56,75% των ψήφων στον δεύτερο γύρο απέναντι στον Νίκο Ανδρουλάκη. Το νέο σχήμα επιδίωκε τη συνεργασία και την ενότητα των δυνάμεων του χώρου.
Η μάχη με τον καρκίνο
Η πρώτη διάγνωση καρκίνου ήρθε το 2008, όταν η ίδια ήταν μητέρα ενός μικρού παιδιού. Μετά από επιτυχημένη θεραπεία, επέστρεψε πλήρως στα πολιτικά της καθήκοντα. Το φθινόπωρο του 2021 υπέστη υποτροπή της νόσου και εισήχθη στο νοσοκομείο στις 12 Οκτωβρίου, όπου διαπιστώθηκε επιδείνωση της κατάστασής της.
Παρά τις προσπάθειες των γιατρών, η Φώφη Γεννηματά απεβίωσε στις 25 Οκτωβρίου 2021 στο νοσοκομείο “Ευαγγελισμός”.
Οικογενειακή ζωή και παρακαταθήκη
Ήταν παντρεμένη με τον Ανδρέα Τσούνη, με τον οποίο απέκτησε δύο παιδιά, τον Γιώργο και την Κατερίνα, ενώ από τον πρώτο της γάμο είχε αποκτήσει μία κόρη, την Αιμιλία.
Η πορεία της στη δημόσια ζωή χαρακτηρίστηκε από συνέπεια και πολιτική μετριοπάθεια. Η στάση της απέναντι στην ασθένεια, η συμμετοχή της στην ανασυγκρότηση του ΠΑΣΟΚ και η επιμονή της για ενότητα στον προοδευτικό χώρο παραμένουν έως σήμερα σημείο αναφοράς.
Τέσσερα χρόνια μετά τον θάνατό της, το όνομά της εξακολουθεί να συνδέεται με την πολιτική ευγένεια, την αξιοπρέπεια και την προσωπική αντοχή απέναντι στις δυσκολίες.
Στούντιο 4: Ο ΓιώργοςΚωνσταντίνου βρέθηκε καλεσμένος στην εκπομπή της ΕΡΤ, το απόγευμα της Παρασκευής, με αφορμή τη θεατρική του σύμπραξη με τον Λεωνίδα Κακούρη, τη Σοφία Μανωλάκου και τον Δημήτρη Σταρόβα την φετινή σεζόν. Μάλιστα, μεταξύ άλλων, ο έμπειρος πρωταγωνιστής αναφέρθηκε στην φορά που υπέστη ατύχημα οδικώς όταν πήγαινε από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη.
Πιο συγκεκριμένα, ο Γιώργος Κωνσταντίνου εκμυστηρεύτηκε αρχικά πως “στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης έχω πάει μια – δυο φορές, την μία μάλιστα πήγα με το νοσοκομειακό. Κάναμε τον “Γάμο αλά ελληνικά” με την Ξένια Καλογεροπούλου και εγώ έπρεπε να πάω στη Θεσσαλονίκη. Επειδή όμως ήμουν έξι μηνών οδηγός, έκανα τη βλακεία να πάρω το αμάξι και να πάω από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη”.
“Στα Τέμπη έπεσα στον γκρεμό. Στον μεγάλο γκρεμό, 20 μέτρα κάτω. Ευτυχώς ήταν κατηφόρα και πήρε τούμπες το αμάξι γιατί, αν ήταν κάθετος ο γκρεμός, δεν ξέρω αν θα υπήρχα. Μετά λοιπόν με πήραν γιατί είπα “ζω” και ανέβηκα τα 20 μέτρα επάνω, σταμάτησαν τα αυτοκίνητα δεξιά και αριστερά στην εθνική οδό”.
Στις 24 Οκτωβρίου 1963 έφθασε στην Αθήνα η χαρμόσυνη είδηση της απονομής του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Γιώργο Σεφέρη. Ήταν το πρώτο Νόμπελ για την Ελλάδα.
Ο διπλωμάτης και ποιητής ΓιώργοςΣεφέρηςυπήρξε ο πρώτος Έλληνας που τιμήθηκε με Νόμπελ και συγκεκριμένα με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Στις 10 Δεκεμβρίου 1963, στην τελετή απονομής που έγινε στη Στοκχόλμη, παρέλαβε το επίζηλο βραβείο από τον βασιλιά της Σουηδίας Γουσταύο.
Από τη δεκαετία του ‘50 η ποίηση του Σεφέρη ήταν γνωστή και αναγνωρισμένη στο εξωτερικό. Το 1955 και το 1961 ήταν υποψήφιος για το Νόμπελ. Δύο χρόνια αργότερα, οι φήμες έδιναν κι έπαιρναν στην Αθήνα ότι θα ήταν αυτός ο νικητής. Οι φήμες επιβεβαιώθηκαν το μεσημέρι της 24ης Οκτωβρίου, όταν έφθασε στην Αθήνα το τηλεγράφημα της Σουηδικής Ακαδημίας, που ανήγγειλε τη χαρμόσυνη είδηση. Ο Σεφέρης είχε κερδίσει το βραβείο «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες». Η Σουηδική Ακαδημία είχε ξεπληρώσει ένα χρέος της προς την Ελλάδα, καθώς στο παρελθόν είχε παρακάμψει τις υποψηφιότητες του Νίκου Καζαντζάκη και του Άγγελου Σικελιανού.
Ο Σεφέρης, που ήταν καθηλωμένος στο σπίτι του από μια κρίση έλκους, θα δηλώσει εμφανώς ικανοποιημένος στους εκπροσώπους του Τύπου:
Διαλέγοντας έναν Έλληνα ποιητή για το βραβείο Νομπέλ, νομίζω πως η Σουηδική Ακαδημία θέλησε να εκδηλώσει την αλληλεγγύη της με τη ζωντανή πνευματική Ελλάδα. Εννοώ: αυτή την Ελλάδα για την οποία τόσες γενεές αγωνίστηκαν, προσπαθώντας να κρατήσουν ό,τι ζωντανό από τη μακριά παράδοση της. Νομίζω, ακόμη, ότι η Σουηδική Ακαδημία θέλησε να δείξει πως η σημερινή ανθρωπότητα χρειάζεται και την ποίηση – κάθε λαού – και το ελληνικό πνεύμα.
Η επικράτηση του έλληνα ποιητή δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Η αρμόδια επιτροπή, από τους περίπου 80 υποψηφίους, επέλεξε έξι: τον ιρλανδό θεατρικό συγγραφέα Σάμουελ Μπέκετ, τον αγγλοαμερικανό ποιητή Γ.Χ. Όντεν, τον ιάπωνα συγγραφέα Γιούκιο Μίσιμα, τον χιλιανό ποιητή Πάμπλο Νερούδα, τον δανό συγγραφέα Άξελ Σαντεμόζε και τον Σεφέρη. Με ψηφοφορία, τα μέλη της επιτροπής ξεχώρισαν την τριάδα των Σεφέρη, Νερούδα και Όντεν και ακολούθως με ομοφωνία επέλεξαν να δώσουν το βραβείο στον Γιώργο Σεφέρη.
Στην Ελλάδα, η υποδοχή της βράβευσης Σεφέρη δεν ήταν και τόσο ενθουσιώδης. Τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων απασχολούσαν οι εκλογές της 3ης Νοεμβρίου και αναμέτρηση της ΕΡΕ με την Ένωση Κέντρου. Η Αριστερά μάλλον έδειξε την προτίμησή της στον Πάμπλο Νερούδα, που ανήκε στο ιδεολογικό της στρατόπεδο, ενώ μία δεξιά εφημερίδα, ο «Ελεύθερος», δεν δίστασε να αναπαράγει τις φήμες που κυκλοφορούσαν ότι ο διπλωμάτης Σεφέρης «είχε ξεπουλήσει την Κύπρο για να πάρει το Νόμπελ».
Στις 10 Δεκεμβρίου έγινε η τελετή απονομής των βραβείων Νόμπελ και το ίδιο βράδυ ο Σεφέρης εκφώνησε ένα σύντομο λόγο στο δείπνο που παρατέθηκε για τους νομπελίστες στο Δημαρχείο της Στοκχόλμης, ενώ την επομένη έδωσε διάλεξη στη Σουηδική Ακαδημία. Στην ομιλία του συνόψισε τις πεποιθήσεις του για την άμεση και αδιάσπαστη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας από την αρχαιότητα ως τη σημερινή εποχή: « …Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα…».
Αναφέρθηκε επίσης στην αναγκαιότητα και τη λειτουργία της ποίησης στο σύγχρονο κόσμο: «Είναι σημαντικό το ότι η Σουηδία θέλησε να τιμήσει και τούτη την ποίηση και όλη την ποίηση γενικά, ακόμη και όταν αναβρύζει ανάμεσα σ’ ένα λαό περιορισμένο. Γιατί πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση».
Η Ομιλία του Γιώργου Σεφέρη
Τούτη την ώρα αισθάνομαι πως είμαι ο ίδιος μια αντίφαση. Αλήθεια, η Σουηδική Ακαδημία έκρινε πως η προσπάθειά μου σε μια γλώσσα περιλάλητη επί αιώνες, αλλά στην παρούσα μορφή της περιορισμένη, άξιζε αυτή την υψηλή διάκριση. Θέλησε να τιμήσει τη γλώσσα μου, και να – εκφράζω τώρα τις ευχαριστίες μου σε ξένη γλώσσα*. Σας παρακαλώ να μου δώσετε τη συγγνώμη που ζητώ πρώτα- πρώτα από τον εαυτό μου.
Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά· κανόνας της είναι η δικαιοσύνη. Στην αρχαία τραγωδία, την οργανωμένη με τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος που ξεπερνά το μέτρο πρέπει να τιμωρηθεί από τις Ερινύες. O ίδιος νόμος ισχύει και όταν ακόμη πρόκειται για φυσικά φαινόμενα: «Ήλιος ουχ υπερβήσεται μέτρα» λέει ο Ηράκλειτος· «ει δε μη, Ερινύες μιν Δίκης επίκουροι εξευρήσουσιν»**.
Συλλογίζομαι πως δεν αποκλείεται ολωσδιόλου να ωφεληθεί ένας σύγχρονος επιστήμων, αν στοχαστεί τούτο το απόφθεγμα του Ίωνα φιλοσόφου. Όσο για μένα συγκινούμαι παρατηρώντας πως η συνείδηση της δικαιοσύνης είχε τόσο πολύ διαποτίσει την ελληνική ψυχή, ώστε να γίνει κανόνας και του φυσικού κόσμου. Και ένας από τους διδασκάλους μου, των αρχών του περασμένου αιώνα, γράφει: «…θα χαθούμε, γιατί αδικήσαμε…»***.
Αυτός ο άνθρωπος ήταν αγράμματος· είχε μάθει να γράφει στα τριάντα πέντε χρόνια της ηλικίας του. Αλλά στην Ελλάδα των ημερών μας, η προφορική παράδοση πηγαίνει μακριά στα περασμένα όσο και η γραπτή. Το ίδιο και η ποίηση. Είναι για μένα σημαντικό το γεγονός ότι η Σουηδία θέλησε να τιμήσει και τούτη την ποίηση και όλη την ποίηση γενικά, ακόμη και όταν αναβρύζει ανάμεσα σ’ ένα λαό περιορισμένο. Γιατί πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα – και τι θα γινόμασταν, αν η πνοή μας λιγόστευε; Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης – κι ένας Θεός το ξέρει αν τα δεινά μας δεν τα χρωστάμε στη στέρηση εμπιστοσύνης.
Παρατήρησαν, τον περασμένο χρόνο, γύρω από τούτο το τραπέζι, την πολύ μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις ανακαλύψεις της σύγχρονης επιστήμης και στη λογοτεχνία· παρατήρησαν πως ανάμεσα σ’ ένα αρχαίο ελληνικό δράμα και ένα σημερινό η διαφορά είναι λίγη. Ναι, η συμπεριφορά του ανθρώπου δε μοιάζει να έχει αλλάξει βασικά. Και πρέπει να προσθέσω πως νιώθει πάντα την ανάγκη ν’ ακούει τούτη την ανθρώπινη φωνή που ονομάζουμε ποίηση. Αυτή τη φωνή που κινδυνεύει να σβήσει κάθε στιγμή από στέρηση αγάπης και ολοένα ξαναγεννιέται. Κυνηγημένη, ξέρει πού να ‘βρει καταφύγιο· απαρνημένη, έχει το ένστικτο να πάει να ριζώσει στους πιο απροσδόκητους τόπους. Γι’ αυτή δεν υπάρχουν μεγάλα και μικρά μέρη του κόσμου. Το βασίλειό της είναι στις καρδιές όλων των ανθρώπων της γης. Έχει τη χάρη ν’ αποφεύγει πάντα τη συνήθεια, αυτή τη βιομηχανία. Χρωστώ την ευγνωμοσύνη μου στη Σουηδική Ακαδημία, που ένιωσε αυτά τα πράγματα· που ένιωσε πως οι γλώσσες, οι λεγόμενες περιορισμένης χρήσης, δεν πρέπει να καταντούν φράχτες, όπου πνίγεται ο παλμός της ανθρώπινης καρδιάς· που έγινε ένας Άρειος Πάγος ικανός: να κρίνει με αλήθεια επίσημη την άδικη μοίρα της ζωής, για να θυμηθώ το Σέλλεϋ, τον εμπνευστή, καθώς μας λένε, του Αλφρέδου Νομπέλ, αυτού του ανθρώπου που μπόρεσε να εξαγοράσει την αναπόφευκτη βία με τη μεγαλοσύνη της καρδιάς του. Σ’ αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει ν’ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται. Όταν, στο δρόμο της Θήβας, ο Oιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: ο άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Oιδίποδα.
