Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν ένα από τα συχνότερα θέματα ανησυχίας γονέων και εκπαιδευτικών. Παρ’ όλα αυτά, συχνά συνοδεύονται από παρερμηνείες και στερεότυπα που επιβαρύνουν τόσο τα παιδιά όσο και το οικογενειακό τους περιβάλλον.
Η σωστή κατανόηση του τι δεν σημαίνει μαθησιακή δυσκολία είναι καθοριστική για την έγκαιρη και ουσιαστική υποστήριξη του παιδιού.
Η ειδική Παιδαγωγός (MEd) Νάνσυ Παπαδάτου γράφει:
Μαθησιακή Δυσκολία λοιπόν δεν σημαίνει:
- τεμπελιά ή έλλειψη προσπάθειας
Ένα παιδί με μαθησιακή δυσκολία καταβάλλει συχνά μεγαλύτερη προσπάθεια από τους συνομηλίκους του για να ανταποκριθεί στις σχολικές απαιτήσεις.
Η δυσκολία εντοπίζεται στον τρόπο επεξεργασίας της πληροφορίας και όχι στη διάθεση ή στο κίνητρο για μάθηση. Η σύγχυση ανάμεσα στην απόδοση και την προσπάθεια οδηγεί συχνά σε άδικες ερμηνείες της συμπεριφοράς του παιδιού.
- χαμηλή Νοημοσύνη
Οι μαθησιακές δυσκολίες δεν σχετίζονται με τη γενική νοημοσύνη.
Τα παιδιά παρουσιάζουν φυσιολογικό ή και υψηλό νοητικό δυναμικό, το οποίο όμως δεν εκφράζεται επαρκώς μέσω των παραδοσιακών σχολικών μεθόδων αξιολόγησης. Η σχολική επίδοση δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη συνολικής νοητικής ικανότητας.
- κακή ανατροφή ή οικογενειακή αμέλεια
Οι μαθησιακές δυσκολίες έχουν νευροαναπτυξιακή βάση και δεν προκαλούνται από τον τρόπο διαπαιδαγώγησης.
Οι γονείς δεν ευθύνονται για την ύπαρξή τους, αλλά διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση και την υποστήριξη του παιδιού. Η ενοχοποίηση της οικογένειας δεν προσφέρει καμία λύση και συχνά επιδεινώνει το άγχος και τη συναισθηματική φόρτιση.
- ότι θα «περάσει μόνο του»
Χωρίς κατάλληλη εκπαιδευτική παρέμβαση, οι μαθησιακές δυσκολίες δεν εξαφανίζονται με την πάροδο του χρόνου.
Αντίθετα, μπορεί να συνοδευτούν από δευτερογενείς δυσκολίες όπως:
- χαμηλή αυτοεκτίμηση
- άγχος επίδοσης
- αποφυγή σχολικών δραστηριοτήτων
Η έγκαιρη αξιολόγηση και η στοχευμένη παρέμβαση συμβάλλουν καθοριστικά στη θετική εξέλιξη του παιδιού.
- Αποτυχία
Η μαθησιακή δυσκολία δεν ορίζει τις δυνατότητες, την αξία ή το μέλλον ενός παιδιού. Με την κατάλληλη υποστήριξη, τα παιδιά μπορούν να αναπτύξουν δεξιότητες, να αξιοποιήσουν τα δυνατά τους σημεία και να χτίσουν μια θετική σχέση με τη μάθηση. Η αποτυχία δεν βρίσκεται στη δυσκολία, αλλά στην απουσία κατανόησης και προσαρμογής.
Συμπερασματικά, οι μαθησιακές δυσκολίες:
- δεν είναι επιλογή
- δεν είναι ένδειξη ανικανότητας
- δεν αποτελούν εμπόδιο για την εξέλιξη
Αποτελούν έναν διαφορετικό τρόπο μάθησης και επεξεργασίας της πληροφορίας, που απαιτεί επιστημονική προσέγγιση, συνεργασία και εξατομικευμένη υποστήριξη.
Επιστημονικές Αναφορές:
- American Psychiatric Association (2013). DSM-5: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders.
- National Institute of Child Health and Human Development. (2007). What are learning disabilities?
- International Dyslexia Association. (2018). Definition of Dyslexia.
- Lyon, G. R., Shaywitz, S. E., & Shaywitz, B. A. (2003). A definition of dyslexia. Annals of Dyslexia.
Η Νάνσυ Παπαδάτου είναι Φιλόλογος – Ειδική Παιδαγωγός (MEd).
Είναι απόφοιτη του Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ, με ειδίκευση στην Παιδαγωγική. Έχει εξειδίκευση στις Μαθησιακές Δυσκολίες και τη Δυσλεξία, καθώς και στις Διαταραχές Γραπτού και Προφορικού Λόγου. Έχει επιμορφωθεί εκτενώς σε ζητήματα όπως η ΔΕΠ/Υ, η ψυχολογική υποστήριξη μαθητών με Μαθησιακές Δυσκολίες και οι παρεμβάσεις στη Γλώσσα και τα Μαθηματικά. Είναι πιστοποιημένη στη χορήγηση εργαλείων αξιολόγησης Μαθησιακής Επάρκειας (γλωσσική και γνωστική επάρκεια, ανάγνωση, δυσαριθμησία) και είναι επιστημονική υπεύθυνη του Πρότυπου Κέντρου Εκπαίδευσης και Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών στον Εύοσμο Θεσσαλονίκης.
